Τι σημαίνει ψυχοκοινωνικό εργασιακό περιβάλλον;

Το ψυχοκοινωνικό εργασιακό περιβάλλον επηρεάζεται καθοριστικά από τον τρόπο με τον οποίο η εργασία σχεδιάζεται, οργανώνεται και διοικείται. Παράγοντες όπως ο φόρτος και ο ρυθμός εργασίας, η σαφήνεια ρόλων, η αυτονομία, η επικοινωνία, η εκπαίδευση και η υποστήριξη καθώς και οι εφαρμόσιμες διαδικασίες διαμορφώνουν την καθημερινή εργασιακή εμπειρία και επηρεάζουν άμεσα την ψυχική υγεία των εργαζομένων. Όταν λειτουργούν επιβαρυντικά, αυξάνουν το άγχος, την κόπωση και τον κίνδυνο επαγγελματικής εξουθένωσης και μετατρέπονται σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους. 

Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι: πέρα από το άτομο

Ανάμεσα στους πιο σημαντικούς ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στο χώρο της εργασίας, είναι τα φαινόμενα βίας, παρενόχλησης και διακρίσεων, καθώς διαβρώνουν το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης των εργαζομένων. Εκτός από τις σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις σε ατομικό επίπεδο, συνδέονται με αυξημένη απουσία, μειωμένη δέσμευση, συγκρούσεις και μείωση της απόδοσης σε οργανωτικό επίπεδο. Πρόκειται για φαινόμενα που σχετίζονται άμεσα με τον τρόπο οργάνωσης και διοίκησης της εργασίας και απαιτούν συστηματικές παρεμβάσεις πρόληψης. 

Από τη συμμόρφωση στην ουσιαστική πρόληψη

Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO), καθώς και η ελληνική νομοθεσία, υπογραμμίζουν ότι οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο συστηματικό τρόπο όπως κάθε άλλος επαγγελματικός κίνδυνος:με αναγνώριση, εκτίμηση και πρόληψή τους.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει:

• ενσωμάτωση των ψυχοκοινωνικών παραμέτρων στον σχεδιασμό της εργασίας
• ανάπτυξη σαφών πολιτικών και διαδικασιών
• ενίσχυση δεξιοτήτων επικοινωνίας και συνεργασίας
• καλλιέργεια κουλτούρας εμπιστοσύνης και ψυχολογικής ασφάλειας

Η πρόληψη δεν είναι μία ενέργεια. Είναι μια συνεχής οργανωσιακή διαδικασία.

Για εμάς στην Ergonomia, αυτό μεταφράζεται σε ένα απλό αλλά ουσιαστικό ζητούμενο: να μπορούν οι άνθρωποι να απαντούν με ασφάλεια και ειλικρίνεια στο “Πώς τα πας στη δουλειά;”