Εργασιακό Στρες: Πρώτη η Ελλάδα στην ΕΕ

Άρθρο με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας (10 Οκτωβρίου) & τα ευρήματα του OSH Pulse 2025

Σχεδόν ένας στους δύο εργαζόμενους στην Ελλάδα (49%) δηλώνει ότι, τους τελευταίους 12 μήνες, βίωσε στρες, άγχος ή κατάθλιψη που προκλήθηκε ή επιδεινώθηκε από την εργασία του. O αντίστοιχος μέσος όρος (ΜΟ) στην ΕΕ είναι 29%. Το εύρημα προέρχεται από την έρευνα OSH Pulse 2025 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

Λίγες ημέρες πριν από την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, αξίζει να δούμε αυτά τα ευρήματα ως αφετηρία για συζήτηση και κυρίως να ακούσουμε προσεκτικά τι μας λένε οι ίδιοι οι εργαζόμενοι.

Τι μέτρησε η έρευνα

Η έρευνα OSH Pulse 2025 πραγματοποιήθηκε από τις 31 Μαρτίου έως τις 14 Απριλίου 2025. Διενεργήθηκαν πάνω από 28.000 συνεντεύξεις σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, την Ισλανδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία, εκ των οποίων 1.002 στην Ελλάδα.

Οι απαντήσεις προέρχονται από τους ίδιους τους εργαζομένους και δεν αποτελούν κλινικές διαγνώσεις. Το στρες, το άγχος και η κατάθλιψη καταγράφονται ως μία ενιαία κατηγορία. Αυτό δεν μειώνει τη σημασία του ευρήματος: αποτυπώνει την εργασία όπως τη βιώνουν όσοι τη ζουν κάθε μέρα.

Πίσω από τον αριθμό

Η έρευνα δεν σταματά στο αποτέλεσμα. Δείχνει και τους παράγοντες που το τροφοδοτούν. Στην Ελλάδα:

• 57% των εργαζομένων αναφέρει έντονη πίεση χρόνου ή υπερφόρτωση εργασίας (ΕΕ ΜΟ: 44%), το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.
• 44% αναφέρει ότι η προσπάθειά τους δεν ανταμείβεται επαρκώς, είτε με αμοιβή, είτε  με εξέλιξη ή αναγνώριση (ΕΕ ΜΟ: 34%), επίσης το υψηλότερο στην ΕΕ.
• 70% δηλώνει ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες καθορίζουν τον ρυθμό της δουλειάς του (ΕΕ ΜΟ: 48%), στοιχείο που η EU-OSHA καταγράφει ως κίνδυνο που συνδέεται με τον τρόπο που συντελείται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εργασίας.

Πρόκειται για ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, που συνδέονται με την οργάνωση της εργασίας. Μήπως το ενθαρρυντικό είναι πως ό,τι οργανώνεται, μπορεί και να αλλάξει;

Το πραγματικό κενό: η φωνή των εργαζομένων

Ίσως το πιο αποκαλυπτικό εύρημα είναι το εξής. Το 69% των εργαζομένων στην Ελλάδα πιστεύει ότι, αν μιλήσει ανοιχτά για ζήτημα ψυχικής υγείας, θα πληγεί η καριέρα του. Είναι το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με μέσο όρο 48%.

Παράλληλα, οι δίαυλοι επικοινωνίας για να ακουστούν οι  εργαζόμενοι παραμένουν περιορισμένοι:

• Μόλις το 39% αναφέρει ότι οι εργαζόμενοι ερωτώνται για τους παράγοντες που τους προκαλούν στρες (ΕΕ ΜΟ: 45%).
• Το 28% έχει πρόσβαση σε ενημέρωση ή εκπαίδευση για την ευεξία και τη διαχείριση του στρες (ΕΕ ΜΟ: 53%).
• Το 26% έχει πρόσβαση σε συμβουλευτική ή ψυχολογική υποστήριξη (ΕΕ ΜΟ: 40%).

Υπάρχει όμως και ένα ακόμη ενθαρρυντικό στοιχείο. Το 42% των εργαζομένων αναφέρει ότι στον χώρο εργασίας του εφαρμόζονται μέτρα όπως αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας, καλύτερη ιεράρχηση προτεραιοτήτων και βελτίωση της επικοινωνίας. Το ποσοστό αυτό ξεπερνά τον μέσο όρο της ΕΕ (35%).

Η βάση, λοιπόν, υπάρχει. Αυτό που λείπει είναι ο δίαυλος που θα επιτρέψει στους εργαζόμενους να μιλήσουν και να εισακουστούν.

«Πραγματικές φωνές, πραγματική αλλαγή»

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει επιλέξει ως θέμα της για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2026: «Lived experiences heard: real voices, real change» («Ας ακούσουμε τις βιωμένες εμπειρίες: πραγματικές φωνές, πραγματική αλλαγή»). Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι η βιωμένη εμπειρία αποτελεί μορφή γνώσης που δεν αποκτάται μόνο μέσα από την επαγγελματική εκπαίδευση ή την έρευνα. Τονίζει επίσης ότι η ουσιαστική συμμετοχή δεν περιορίζεται στη αφήγηση μιας προσωπικής ιστορίας. Σημαίνει να επηρεάζεις αποφάσεις, να συνδιαμορφώνεις υπηρεσίες και να συμβάλλεις στην άρση του στίγματος.

Η φετινή εκστρατεία του ΠΟΥ αφορά κυρίως τα συστήματα ψυχικής υγείας. Η βασική της αρχή, ωστόσο, μεταφέρεται φυσικά και στον χώρο εργασίας. Οι εργαζόμενοι γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε τι τους πιέζει, τι τους φθείρει και τι θα έκανε πραγματικά τη διαφορά. Η πρόληψη λειτουργεί καλύτερα όταν σχεδιάζεται μαζί με τους εργαζόμενους, και όχι απλώς για εκείνους.

Από το «ακούω» στο «αλλάζω»: 6 πρακτικά βήματα

1. Ρωτήστε τακτικά και ανώνυμα. Σύντομες, στοχευμένες έρευνες δίνουν στους ανθρώπους έναν ασφαλή τρόπο να μιλήσουν για τον φόρτο εργασίας, τις προτεραιότητες και το εργασιακό κλίμα της ομάδας.
2. Μοιραστείτε τα αποτελέσματα. Η εμπιστοσύνη χτίζεται όταν οι εργαζόμενοι βλέπουν τι ειπώθηκε και τι θα ακολουθήσει.
3. Συνδιαμορφώστε τις λύσεις. Ομάδες εργασίας με εκπροσώπους από κάθε τμήμα μπορούν να προτείνουν ρεαλιστικές αλλαγές στον φόρτο, στις ροές εργασίας και στη χρήση των ψηφιακών εργαλείων.
4. Αναγνωρίστε την προσπάθεια. Η αναγνώριση δεν είναι μόνο οικονομική: η ανατροφοδότηση, η διαφάνεια και οι ευκαιρίες εξέλιξης μετράνε εξίσου.
5. Εκπαιδεύστε  τους προϊσταμένους στην ενεργητική ακρόαση. Η συζήτηση για την ψυχική υγεία ξεκινά συνήθως από τον άμεσο προϊστάμενο και απαιτεί δεξιότητες, όχι μόνο καλή πρόθεση.
6. Κάντε την υποστήριξη ορατή και εμπιστευτική. Η ψυχολογική υποστήριξη έχει αξία μόνο όταν οι εργαζόμενοι γνωρίζουν ότι αυτή παρέχεται και όταν νιώθουν ασφαλείς να τη χρησιμοποιήσουν.

Μαζί για την ψυχική υγεία στην εργασία

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας συμπίπτει με την προετοιμασία της νέας Εκστρατείας «Υγιείς Χώροι Εργασίας 2026–2028» του EU-OSHA, με θέμα «Together for mental health at work» («Μαζί για την ψυχική υγεία στην εργασία»). Οι δύο πρωτοβουλίες στέλνουν το ίδιο μήνυμα: η ψυχική υγεία στην εργασία δεν είναι ατομική υπόθεση. Είναι συλλογική ευθύνη και, ταυτόχρονα, συλλογική ευκαιρία.

Ξεκινήστε αυτή την εβδομάδα: επιλέξτε ένα από τα 6 βήματα και εφαρμόστε το στην ομάδα σας. 

Το 49% των εργαζομένων που δηλώνει ότι, τους τελευταίους 12 μήνες, βίωσε στρες, άγχος ή κατάθλιψη που προκλήθηκε ή επιδεινώθηκε από την εργασία του, δεν είναι αμελητέο. Είναι μια φωνή που ζητά να ακουστεί. 
 

Πηγές

• EU-OSHA (2025). OSH Pulse 2025: Occupational safety and health in the era of climate and digital change. Luxembourg: Publications Office of the European Union. doi:10.2802/0978422
• EU-OSHA (2025). Greece: OSH Pulse 2025 – Mental health and digitalisation at work (country factsheet).
• EU-OSHA. World Mental Health Day: 29% of EU workers suffer stress, depression or anxiety. osha.europa.eu
• World Health Organization (2026). World Mental Health Day 2026: Lived experiences heard: real voices, real change. who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026